Spis treści:

• TUTAKA 2026 w liczbach
• Rima i artyści na scenie
• Arciom Bruchan i debaty o Białorusi
• Anaïs Marin i wykłady historyczne
• Sviatłana Cichanoŭskaja i spotkania z gośćmi
• Mara Tamkowicz i kino festiwalowe
• Aleś Puškin i program rodzinny
• BYSOL i działania społeczne
• Boryk pełen warsztatów i aktywności
• Najważniejsze informacje przed przyjazdem

TUTAKA 2026 w liczbach

TUTAKA powstała z potrzeby zachowania i rozwijania kultury białoruskiej. Ważne jest także podtrzymywanie relacji między ludźmi. Festiwal tworzy bezpieczne miejsce do rozmowy, odpoczynku i twórczej pracy. Uczestnicy mogą spotkać osoby o podobnych doświadczeniach. Mogą też włączyć się w dyskusje i działania przygotowane przez organizatorów.

Mapa przedstawia położenie uroczyska Boryk, w którym od 16 do 19 lipca 2026 roku odbędzie się Festiwal TUTAKA. Teren znajduje się w pobliżu Gródka, około 30 kilometrów od Białegostoku i 20 kilometrów od granicy z Białorusią. Na 2 hektarach zostaną przygotowane sceny, strefy tematyczne, miejsca kempingowe, przestrzeń dla dzieci oraz zaplecze gastronomiczne. Mapa ułatwia zaplanowanie dojazdu na koncerty, wykłady, dyskusje, pokazy filmowe i pozostałe wydarzenia festiwalowe. Źródło: Google Maps

Program TUTAKI obejmuje 4 dni wydarzeń, ponad 70 punktów programu oraz 6 obszarów tematycznych. Powstaną 2 miejsca kempingowe. Dostępna będzie przestrzeń dla dzieci. Do Boryku przyjadą dziesiątki artystów, ekspertów i mówców. Zapowiedziano gości z Białorusi, Polski, Litwy, Gruzji, Stanów Zjednoczonych oraz innych państw.

Tematy programu obejmują białoruską kulturę, historię, literaturę i tożsamość narodową. Pojawią się także zagadnienia dotyczące emigracji. Ważną część zajmą prawa człowieka i współczesne media. Organizatorzy uwzględnili również wsparcie psychologiczne oraz działalność społeczeństwa obywatelskiego.

Rima i artyści na scenie

Rima powróci do Boryku po długiej przerwie. Zespół pochodzi z Gródka. Jego muzyczna historia wiąże się z festiwalem Basowiszcza. Grupa należy do najważniejszych przedstawicieli białoruskiej sceny rockowej na Białostocczyźnie.

Anastasia Rydlevskaya połączy elektronikę, pop, muzykę niezależną i białoruski folklor. Jej występy wykorzystują głos, dźwięk oraz sztukę wizualną. Chornabrova przedstawi połączenie polskiej i białoruskiej muzyki ludowej. W jej twórczości pojawiają się też hip-hop oraz próbki dźwiękowe.

Na festiwalowej scenie wystąpią między innymi Rima, Anastasia Rydlevskaya, Chornabrova, Vinsent, Dzieciuki, B N, Bizzare Objects, Razbitaje Serca Pacana, Roots Vibracja i Dub Rovah.

• Vinsent wykonuje utwory o języku, tożsamości i Białorusi
• Dzieciuki łączą folk, muzykę punkową i wydarzenia historyczne
• B N prezentuje melodyjne brzmienie rockowe
• Bizzare Objects łączy gitary, syntezatory i neoklasyczne harmonie
• Razbitaje Serca Pacana wykorzystuje ironię, humor i tematy społeczne
• Roots Vibracja oraz Dub Rovah zaprezentują reggae, dub i mocne brzmienia basowe

Muzyków będzie można spotkać także poza głównymi koncertami. Organizatorzy przygotują kameralne rozmowy z wykonawcami. Udział zapowiedzieli Anastasija Rydleŭskaja, Rima, Dzieciuki, Chornabrova, RSP, B N i Bizzare Objects. Publiczność otrzyma możliwość zadawania pytań.

Arciom Bruchan i debaty o Białorusi

Jedna z głównych dyskusji będzie dotyczyć polskiego Okrągłego Stołu z 1989 roku. Uczestnicy przeanalizują możliwość wykorzystania podobnego scenariusza w Białorusi. Tematem będą pokojowe zmiany władzy i doświadczenia płynące z polskich wydarzeń.

Film pokazuje atmosferę poprzedniej edycji Festiwalu TUTAKA w uroczysku Boryk koło Gródka. W materiale można zobaczyć koncerty, publiczność, spotkania oraz przestrzeń, w której łączą się białoruska kultura, muzyka i działania społeczne. Nagranie pozwala sprawdzić, jak wygląda festiwalowy teren i czego mogą spodziewać się uczestnicy TUTAKI 2026. Tegoroczna edycja odbędzie się od 16 do 19 lipca, około 30 kilometrów od Białegostoku.

W rozmowie weźmie udział Arciom Bruchan, przewodniczący Rady Koordynacyjnej Białorusi. Dołączy do niego Pavieł Łatuška ze Zjednoczonego Gabinetu Tymczasowego Białorusi i Ludowego Zarządzania Antykryzysowego. Obecny będzie Franak Viačorka, główny doradca Sviatłany Cichanoŭskaj. W debacie pojawi się także Jaŭhien Vapa ze Związku Białoruskiego w Polsce i Radia Racja.

Głos zabiorą również historyk Aleh Łatyšonak oraz Maryjuš Maškievič, były ambasador Polski na Białorusi i w Gruzji.

Osobna rozmowa będzie dotyczyć białoruskiej książki po 2020 roku. Uczestnicy omówią zmiany na rynku wydawniczym. Poruszą także temat czytelnictwa i działalności wydawnictw poza Białorusią. W spotkaniu wezmą udział Valancina Barbara Andrejeva, Jarosław Iwaniuk, Maksim Znak i Anatol Wap. Rozmowę poprowadzi Ilona Karpiuk z Centrum Kultury Białoruskiej w Białymstoku.

Uładzimir Mackievič przedstawi założenia swojej gry organizacyjno-działaniowej. Rozmowę poprowadzą Pavieł Sviardłov i Alaksandr Knyrovič. Uczestnicy poznają efekty projektu oraz związane z nim kontrowersje.

Vadzim Mažejka i Anastasija Svirkova omówią liczbę Białorusinów mieszkających w krajach Rady Europy. Przedstawią także trendy migracyjne. Wykorzystają badania Narodowych Ambasad oraz Instytutu Badań nad Bezpieczeństwem imienia Kościuszki.

Nasta Bazar, Iryna Sidorskaja, Palina Dabravolskaja i Mikałaj wezmą udział w rozmowie o różnorodności. Tematem będzie wspieranie młodzieży oraz wyjaśnianie dzieciom różnych modeli rodziny.

W dyskusji projektu Res Publica pojawią się Pavieł Sieviaryniec, Maksim Znak, Palina Prysmakova, Andrej Vardamacki, Dzianis Kučynski, Anaïs Marin i Alaksiej Dzikavicki. Rozmowa będzie dotyczyć możliwości zjednoczenia Białorusinów.

Centrum Wolna Białoruś przygotuje dyskusję w formule akwarium. Wezmą w niej udział Andriej Jagorow i Aleksandr Knyrowicz. Publiczność będzie mogła dołączyć do rozmowy na takich samych zasadach jak zaproszeni goście.

Mara Tamkovič, Siarhiej Kazłoŭski i Siarhiej Łukjanaŭ spojrzą na działalność białoruskiej społeczności z perspektywy 2076 roku. Centrum Miroszewskiego poprowadzi natomiast rozmowę o białoruskiej kulturze w Polsce.

Anaïs Marin i wykłady historyczne

Anaïs Marin jest politolożką i specjalną sprawozdawczynią Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw sytuacji praw człowieka w Białorusi. Podczas wykładu przedstawi działalność ONZ. Omówi także niedociągnięcia organizacji w dziedzinie ochrony praw człowieka.

Kaciaryna Vadanosava przygotuje pokaz dotyczący ubioru z okresu powstania Kalinowskiego. Program obejmie odzież, bieliznę i biżuterię z epoki. Sesję pytań poprowadzi Aleś Kirkievič.

Vasil Kałač zaprezentuje broń używaną przez rebeliantów. Przedstawi także dawne sposoby przetrwania. Kolejne spotkanie poświęci nietypowej broni i wydarzeniom z okresu powstania.

W programie znajdzie się również wykład o znaczeniu powstania Kalinowskiego, jego bohaterach, głównych wydarzeniach i późniejszych interpretacjach.

• Iryna Sidorskaja poprowadzi 2 interaktywne spotkania o emigracji i rolach społecznych
• Alaksandr Kuchta omówi historię oraz przyszłość białoruskiego prawosławia
• Palina Prysmakova zaprezentuje książkę o administracji publicznej
• Valerya Čarnamorcava przypomni Ivana Łuckieviča w 145. rocznicę jego urodzin

Prezentacja Paliny Prysmakovej będzie dotyczyć zarządzania instytucjami publicznymi. Pojawią się przykłady związane z podejmowaniem decyzji. Zakres obejmie różne urzędy i jednostki administracyjne.

Sviatłana Cichanoŭskaja i spotkania z gośćmi

Organizatorzy zapowiedzieli nieformalne spotkanie ze Sviatłaną Cichanoŭskają. Uczestnicy będą mogli posłuchać rozmowy w spokojniejszej festiwalowej przestrzeni.

Pavieł Sieviaryniec zaprezentuje książkę Białoruś to świętość. Opowie o pobycie w więzieniu. Poruszy również temat powrotu do domu i wzajemnego wsparcia między Białorusinami.

Maksim Znak spotka się z publicznością w bardowskiej atmosferze. Zaplanowano pytania i odpowiedzi. Pojawi się też wspólne śpiewanie przy gitarze.

Psychoterapeutka Hanna Matulak poprowadzi rozmowę o doświadczeniach Białorusinów po 2020 roku. W czasie festiwalu będzie działać centrum pomocy psychologicznej. Uczestnicy otrzymają możliwość skorzystania z krótkich konsultacji indywidualnych.

Stefan Korf zaprezentuje książkę Z Porto do Santiago. Autor opowie o Drodze świętego Jakuba. Podzieli się doświadczeniami z wielokilometrowej pieszej wędrówki.

Kaciaryna Vadanosava, Vasil Kałač i Aleś Kirkievič wystąpią jako autorzy programu historycznego Kosa na kamień. Przedstawią różne spojrzenia na historię.

Aleś Zaleŭski i Źmicier Mickievič poprowadzą spotkanie z osobami związanymi z Biełsatem. Gośćmi specjalnymi będą Alina Koŭšyk i Vital Cyhankoŭ. Rozmowa obejmie wyzwania stojące przed Białorusinami po obu stronach granicy.

Mara Tamkowicz i kino festiwalowe

W części filmowej zostanie pokazany serial dokumentalny Kim jesteś. Po projekcji odbędzie się rozmowa z uczestnikami.

Widzowie zobaczą również film fabularny Pod szarym niebem. Produkcja została zainspirowana historią dziennikarzy Kaciaryny Andrejevej i Ihara Iljaša.

Po seansie Mara Tamkowicz opowie o kulisach powstawania filmu, jego bohaterach oraz prawdziwych wydarzeniach wykorzystanych w scenariuszu.

Program sceniczny obejmie Laboratorium Teatralne Volnaja Scena. Zespół przedstawi czytanie performatywne na podstawie książki Alaksandra Čarnuchy Śvińni. Przedstawienie wykorzysta ironię i dramat.

Andrej Duchoŭnikavy poprowadzi zbiorowe działanie artystyczne Ukryte sensy. Uczestnicy zapiszą na płótnie ważne dla nich słowa. Następnie zostaną one przykryte czarnym kolorem.

Aleś Puškin i program rodzinny

Na terenie festiwalu powstanie plac gier i zabaw. Dzieci otrzymają dostęp do huśtawek, piaskownic i innych atrakcji. Zaplanowano też kilka warsztatów rękodzielniczych.

Podczas jednego z kursów uczestnicy wykonają tradycyjne lalki motanki. Swietłana Kuczuk poprowadzi zajęcia z robienia słomianych koni. Gotowe ozdoby będzie można zabrać ze sobą.

Kreatywny tandem Yul’ok handmade i DzikiKut przeprowadzi zajęcia malarskie. Uczestnicy ozdobią akrylami drewniane zakładki i przygotowane wizerunki.

Andrej Saŭčanka poprowadzi warsztaty teatralne dla młodzieży. Program obejmie zabawę, improwizację i pracę nad własnym przedstawieniem.

18 lipca w Gródku odbędzie się drugi Turniej Piłkarski Pamięci Alesia Puškina. Organizatorem wydarzenia będzie FC Białostockie Dziki. Do udziału mogą zgłaszać się drużyny amatorskie.

Zgłoszenia są przyjmowane pod adresem Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.. Turniej ma przypominać postać artysty Alesia Puškina. Podczas zawodów zostanie także wyłoniona najlepsza drużyna.

BYSOL i działania społeczne

Podczas festiwalu odbędzie się aukcja charytatywna BYSOL. Prowadzenie licytacji powierzono Alaksandrowi Kuchcie. Do zdobycia będą przedmioty przekazane przez muzyków, uczestników TUTAKI i znanych Białorusinów.

Wszystkie środki uzyskane podczas aukcji zostaną przeznaczone na wsparcie zbiórki BYSOL.

Akcja BelarusRocks przypomni o więźniach politycznych w Białorusi. Uczestnicy zapiszą ich imiona i nazwiska na kamieniach. Następnie pozostawią je w miejscach publicznych poza terenem festiwalu.

Podczas TUTAKI odbędzie się także losowanie wejściówek na Graj Fest. Wydarzenie zaplanowano na 5 września w Warszawie. Festiwal będzie kolejną okazją do spotkania z białoruską muzyką.

Swoje stoiska przygotują BYSOL, Centrum Kultury Białoruskiej w Białymstoku, TG House i fundacja Prytulaj mianie. Organizacje przedstawią działania związane z kulturą, pomocą społeczną i prawami człowieka.

Boryk pełen warsztatów i aktywności

Iwona Skaskiewicz poprowadzi łagodne zajęcia jogi dla zdrowego kręgosłupa. Ćwiczenia będą przeznaczone dla osób na różnych poziomach zaawansowania. Program ma wspierać mobilność i odciążenie kręgosłupa.

Hanna Filistovič przygotuje sesję terapii dźwiękiem. Wykorzysta misy śpiewające, dzwonki, sansulę oraz inne instrumenty medytacyjne.

Larysa Ščyrakova poprowadzi sesje fotograficzne w strojach ludowych z regionu homelskiego. Uczestnicy poznają też elementy białoruskiego ubioru. Zobaczą wyroby tkane i haftowane.

Klub Rekonstrukcji Historycznej Invictus 1863 stworzy interaktywną przestrzeń historyczną. Znajdą się tam namioty, broń i elementy obozowiska powstańczego. Uczestnicy poznają podstawy przetrwania oraz zastosowanie kosy bojowej.

• Quiz Pudełko sprawdzi wiedzę o języku białoruskim
• Inshikviz połączy zabawę z tematami równości i przełamywania stereotypów
• Jarmark zaoferuje ceramikę, książki, biżuterię, grafiki i pamiątki
• Strefa gastronomiczna zapewni ciepłe oraz zimne napoje
• Dostępne będą dania wegetariańskie i wegańskie

Jaŭhen Jafimaŭ, Emilia Haŭrus i Alaksiej AjCiBarada Kartyńnik wezmą udział w otwartym nagraniu podcastu o sztucznej inteligencji. Pojawią się także tematy języka i literatury białoruskiej.

Nastassia Suchanosik poprowadzi festiwalowy podcast TUTAKA na antenie. Publiczność będzie mogła opowiedzieć o swoich przeżyciach. Nagranie obejmie wspomnienia zabawne, wzruszające i ważne dla uczestników.

Najważniejsze informacje przed przyjazdem

TUTAKA 2026 odbędzie się od 16 do 19 lipca w uroczysku Boryk w pobliżu Gródka. Program potrwa przez 4 dni. Obejmie ponad 70 wydarzeń. Działania zostaną rozmieszczone w 6 przestrzeniach tematycznych.

Na uczestników będą czekały koncerty, wykłady, filmy, dyskusje i spektakle. Dostępne będą także warsztaty, strefa dziecięca i zaplecze gastronomiczne. Organizatorzy przygotują 2 miejsca kempingowe.

Boryk znajduje się około 30 kilometrów od Białegostoku. Do granicy z Białorusią jest około 20 kilometrów. Na festiwalu pojawią się goście z kilku państw.

Cztery festiwalowe dni połączą kulturę, muzykę, historię, działalność społeczną, sport i odpoczynek w jednym miejscu. Program pozwoli zobaczyć artystów na scenie. Umożliwi także bezpośrednie rozmowy z twórcami, ekspertami i przedstawicielami organizacji.